€32m fógartha ag an Aire Coveney chun tús a chur leis an Scéim Deisiúcháin agus Léasaithe do thithe folmha ar bhonn Náisiúnta

Foilsithe an Déardaoin, 23 Fea 2017
Rebuilding Ireland logo

D'fhógair an tAire Tithíochta, Pleanála, Pobail agus Rialtais Áitiúil, Simon Coveney, T.D., inniu (an 23 Feabhra, 2017) go bhfuil an scéim phíolótach ina ndírítear ar mhaoin fholamh agus ina nglactar seilbh uirthi chun tithíochta sóisialta, trí na costais a bhaineann le deisiú a mhaoiniú, le cur i bhfeidhm ar bhonn náisiúnta. Tá  €26m breise á chur ar fáil chun an scéim a mhaoiniú in 2017, rud a fhágann gur €32m an méid iomlán atá ar fáil mar infheistíocht sa scéim i mbliana.   Fágfaidh an maoiniú breise seo go bhféadfar suas le 800 maoin fholamh a úsáid an athuair mar thithe nua do theaghlaigh atá ar liostaí feithimh na n-údarás áitiúil.

“Tá ag éirí le húdaráis áitiúla i bPort Láirge agus i gCeatharlach an scéim phíolótach a chur i bhfeidhm ó mhí Dheireadh Fómhair, agus tuairim agus 59 teach á n-úsáid. Más aon slat tomhais é seo ar shuim an phobail sa scéim, táim dóchasach gur féidir suas le 800 teach a fháil faoin tionscadal i mbliana.  Tuigeann úinéirí maoine go dtugann an scéim deis dóibh – is é sin, maoiniú tosaigh a fháil chun costas deisiúcháin a ghlanadh. Go deimhin, ní gá dóibh aon bhaint a bheith acu le socrú na hoibre, ach gheobhaidh siad ioncam seasta, ar féidir brath air, ó íocaíochtaí rialta cíosa, gan bheith orthu freagrachtaí tiarna talún a ghlacadh orthu féin.”

Tá an Roinn ag obair le húdaráis áitiúla i láthair na huaire chun an scéim a chur i bhfeidhm ar bhonn áitiúil.  Tá sé curtha in iúl ag Comhlachtaí Ceadaithe Tithíochta éagsúla timpeall na tíre go bhfuil fonn orthu oibriú in éineacht leis na húdaráis áitiúla chun tithe nua sóisialta a chur ar fáil faoin scéim. “Feictear dom go mbeidh baint mhór ag na comhlachtaí seo leis an rath a bheidh ar an scéim. Is mór is fiú dúinn an t-eolas áitiúil atá acu, an taithí atá acu ar thionscadail athchóirithe a bhainistiú, agus an dea-theist atá orthu mar thiarnaí talún,” a dúirt an tAire.

Déanfar dlúthfhaireachán ar an scéim i mbliana d'fhonn a chinntiú go mbeidh rath uirthi agus go mbeidh sí éifeachtúil ó thaobh costais de.  Cabhróidh an cur chuige seo linn tuiscint a fháil ar mhianach na scéime as seo go ceann roinnt blianta.

Tá an Scéim Deisiúcháin agus Léasaithe ar cheann de thionscnaimh áirithe a bhaineann le Rebuilding Ireland, áit a bhfuiltear ag dul i ngleic le maoin fholamh atá timpeall na tíre.   Ar na tionscnaimh eile atá ann, tá an Scéim Ceannaigh agus Athnuaite, áit a soláthraítear maoiniú d'údaráis áitiúla chun maoin fholamh a cheannach agus caoi a chur orthu; agus Straitéis nua Náisiúnta Athúsáide do Thithe Folmha, straitéis a bhfuil bailchríoch á cur uirthi faoi láthair.

Ba cheart d'úinéirí maoine ar spéis leo an scéim teagmháil a dhéanamh leis an údarás áitiúil seo acu féin agus a n-ainm a chlárú leo.

CRÍOCH

Nótaí:

Tá an scéim dírithe ar úinéirí maoine folmha nach acmhainn dóibh an maoiniú a theastaíonn chun go mbeidh maoin ar chaighdeán maoine cíosa a fháil nó nach bhfuil rochtain acu ar an maoiniú sin. Ach an mhaoin a bheith oiriúnach chun tithíochta sóisialta, agus a bheannacht tugtha dó ag úinéir na maoine, glanfaidh an t-údarás áitiúil nó comhlacht ceadaithe tithíochta (AHB) an costas a bhaineann leis an deisiú is gá a dhéanamh uirthi.  Tugann sé seo deis don úinéir maoine socrú léasa a shíniú ar feadh tréimhse ama a bhfuil baint aige le luach na ndeisiúchán, faoi réir 10 mbliana ar a laghad.  Ansin déanfar luach na ndeisiúchán a fhritháireamh de réir a chéile in aghaidh an  na híocaíochta cíosa comhaontaithe thar thréimhse a shainmhínítear sa léas.

Is féidir le húinéir maoine togradh conraitheoir a fháil leis na deisiúcháin a dhéanamh, nó sin, is féidir leis an údarás áitiúil nó an AHB a leithéid a shocrú. Ní bheidh ar úinéirí maoine freagrachtaí tiarna talún a ghlacadh orthu féin agus beidh freagrachtaí leanúnacha bainistíochta agus cothabhála ar an údarás áitiúil nó ar an AHB i ndáil leis an maoin.

Cinnfidh an t-údarás áitiúil an incháilitheacht don scéim, ag féachaint do shuíomh agus d'oiriúnacht na maoine chun tithíochta sóisialta, agus ag cur san áireamh chomh maith a oiread deisiúchán a d'fhéadfadh a bheith i gceist. €40,000 an costas is mó a bheidh ar dheisiúcháin a cheadaítear faoin tionscnamh seo.

Idir 2017 agus 2021, meastar go bhfaighfear 3,500 aonad do thithíocht shóisialta tríd an scéim. Cuirfear buiséad €140m ar fáil chun tacú leis an ngníomhaíocht seo.

I dtús na haimsire, féachadh le 150 aonad a fháil faoin scéim in 2017 agus cuireadh maoiniú caipitil €6m ar fáil.  De réir oibreacha na scéime píolótaí go nuige seo, €32m an méid atá curtha ar leataobh don scéim in 2017 agus sprioc athbhreithnithe 800 aonad ann.  Braithfidh an méid a mbeifear ag súil leis in 2018 agus na sna blianta amach romhainn, agus na riachtanais airgeadais a bheidh ann, ar an rath a bheidh ar an scéim phíolótach náisiúnta.

Catagóra