Luaidhe san uisce ól

Rinneadh léirmheas ar an alt seo an uair deireanach: 1 year 4 months ó shin
Tá léirmheas le déanamh air an chéad uair eile i: 0 sec

Neamhchosaint ar luaidhe san uisce óil a laghdú

I mí Iúil, 2015, d’fhoilsigh an rialtas straitéis náisiúnta chun an neamhchosaint ar luaidhe san uisce óil a laghdú. Is é is aidhm leis an straitéis aghaidh a thabhairt ar an gceist leagáide um neamhcosaint phoiblí ar luaidhe.  D’úsáidtí píobáil agus pluiméireacht luaidhe go forleathan i dtithe a tógadh suas go dtí na 1970í agus lena n-áirítear na 1970í agus tá siad fós ina bpríomhfhoinse luaidhe. Is féidir le neamhchosaint fhadtéarmach ar luaidhe a bheith ina chúis le droch-iarmhairtí sláinte. Is iad naíonáin, páistí óga agus mná atá ag iompar clainne is mó atá i mbaol na n-éifeachtaí sláinte a bhaineann le luaidhe san uisce óil.

Tá raon gníomhartha i straitéis an rialtais maidir le:

  • Feasacht a spreagadh maidir le neamhchosaint ar luaidhe san uisce óil
  • Tacaíocht a thabhairt chun na píobáin luaidhe a athsholáthar
  • Rannpháirtíocht ranna rialtais, gníomhaireachtaí stáit agus eile a chinntiú chun na rioscaí a bhaineann le luaidhe san uisce óil i bhfoirgnimh phoiblí a laghdú
  • Monatóireacht a dhéanamh ar na leibhéil luaidhe agus taighde a dhéanamh ar bhearta féideartha le láithreacht luaidhe a laghdú

Déanfaidh an Roinn Tithíochta, Pleanála, Pobail agus Rialtais Áitiúil agus an Roinn Sláinte monatóireacht agus athbhreithniú ar dhul chun cinn na straitéise.

National Strategy to reduce exposure to lead in drinking water (pdf, 823kb) (i mBéarla amháin)

Scéim deontais fógartha le píobáin agus feistiúcháin luaidhe a athsholáthar

Chun nochtacht an daonra don luaidhe in uisce óil a laghdú, tá scéim deontais ar fáil anois chun cabhrú le teaghlaigh ar ioncam íseal leis na costais a bhaineann le píobáin agus feistiúcháin luaidhe a athsholáthar laistigh dá dtithe. Tá an scéim nua deontais curtha ar bun ar aon dul leis an Straitéis Náisiúnta Luaidhe a cheadaigh an Rialtas in 2015. Is iad seo a leanas príomhghnéithe na scéime deontais:

  • Beidh teaghlaigh le hioncam chomh hard le 50,000 euro in aghaidh na bliana incháilithe le hiarratas a dhéanamh ar dheontas ar luach 80% de chostais cheadaithe agus is é 4,000 euro an t-uasdeontas is iníoctha. Beidh teaghlaigh le hioncam idir 50,001 euro agus 75,000 euro incháilithe le haghaidh deontais ar luach 50% de chostais cheadaithe agus is é 2,500 euro an t-uasdeontas is iníoctha
  • Ní íocfar deontas ach amháin tar éis do na hoibreacha a bheith déanta agus ar admháil a bheith tugtha ar láimh
  • Caithfidh iarratasóirí fianaise a sholáthar faoi ioncam an teaghlaigh – tá na riachtanais seo cosúil leis na coinníollacha do na deontais le haghaidh dabhcha séarachais agus tithíochta sóisialta, a bhíonn á riaradh ag na húdaráis áitiúla freisin
  • Caithfidh conraitheoirí arna bhfostú ag sealbhóiri tí cóip de dheimhniú imréiteach cánach reatha a sholáthar agus deimhniú go mbaineann an cháilíocht agus an caighdeán cuí leis na hoibreacha a rinneadh agus na hábhair is na feistiúcháin a úsáideadh

Nótá:
Tá mionsonraí iomlána na scéime deontais, lena n-áirítear na critéir incháilitheachta, san áireamh sna Domestic lead remediation (financial assistance) Regulations 2016 (pdf, 126kb) (i mBéarla amháin)

bileog faisnéise, lena ngabhann foirm iarratais, foilsithe ag an Roinn (pdf, 136kb) agus bileog eolais maidir le conas cur isteach ar an deontas

treoirnóta teicniúil d’úinéirí tí foilsithe aici freisin maidir le píobáin soláthair uisce atá déanta de luaidhe a hathchur (i Béarla amháin).

Tuilleadh eolais

Further information

Chun eolas a fháil maidir le héifeachtaí sláinte agus comhairle um luaidhe san uisce óil - féach HSE’s ‘Lead in Drinking Water – Frequently Asked Questions (FAQs), May 2015

Irish Water’s actions to mitigate the presence of lead in drinking water