Printer-friendly versionPrinter-friendly version

Garsprioc sa taighde ar aeráid na hÉireann: Seolann taighdeoirí Met Éireann staidéar ardtaifigh nua ar an aeráid le déanaí in Éirinn

Foilsithe an Déardaoin, 25 Bealtaine 2017
Met Éireann

Cuid lárnach de staidéir ar aeráid na hÉireann agus bonn dlúth faoi sheirbhísí aeráide in Éirinn atá anseo: Cur i gcrích MÉRA (Athanailís Met Éireann), tionscadal anailíse aeráide Met Éireann, ceiliúradh inniu é le seoladh an bhunachair shonraí athanailísithe nua aeráide. Ba é Eoin Moran, Stiúrthóir Met Éireann, a sheol é i gcampas nuálaíochta DCU Alpha.

“Ní mór eolas dlúth ar an aeráid san am atá thart agus le déanaí a bheith mar bhonn faoi staidéar ar bith ar an athrú aeráide. Is é atá in athanailís aeráide ná modh eolaíoch le haghaidh an aeráid le déanaí in Éirinn a athstruchtúrú i bhformáid thríthoiseach trí úsáid a bhaint as ardteicnící ríomhairebhunaithe chun an aimsir san am atá thart a athchruthú”, arsa an Dr. Saji Varghese, Ceann Taighde, an Rannóg Timpeallachta agus Feidhmchlár in Met Éireann.

Baineann Eolaithe Aeráide úsáid as mionsamhlacha matamaiticiúla den atmaisféar agus cuireann siad i gcomparáid iad le breathnuithe chun athanailís iomlán a fhorbairt ar phatrúin aimsire in Éirinn le roinnt mhaith blianta anuas.  Le taifid den sórt sin ar na dóigheanna inar athraigh an aimsir agus an aeráid le himeacht ama, cuirtear faisnéis bhreise ar fáil atá i bhfad níos mine ná an fhaisnéis a chuireann líonraí breathnóireachta aimsire ar fáil. Leis an athanailís sin, táirgtear tacar méithshonraí lena ndéantar mionchur síos ar phatrúin aimsire in Éirinn le tríocha bliana anuas agus níos faide siar. Is é an toradh a bheidh ar an tacar sonraí sin é féin ná go gcuirfear an “t-amhábhar” ar fáil le go mbeidh eolaithe aeráide in ann staidéar breise agus soiléiriú a dhéanamh ar na hathruithe atá ar bun inár n-aeráid.

“Foinse thábhachtach faisnéise iad athanailísí aeráide le haghaidh faireachán agus anailís a dhéanamh ar an aeráid san am atá thart i gcomhthéacs an athraithe aeráide”, arsa Eoin Whelan, Eolaí Sinsearach in Met Éireann.

Cabhróidh an tacar sonraí nua seo, agus na staidéir a n-eascróidh as, leis an tsochaí, agus leis an lucht déanta beartas go háirithe, tuiscint níos mine a ghnóthú ar rioscaí aeráide sa todhchaí agus straitéisí oiriúnaithe a ullmhú go cuí chun déileáil leis an aimsir sa todhchaí.

Le trí bliana anuas, tá taighdeoirí Met Éireann ag glacadh páirt i dtacar sonraí athanailíse aeráide tríthoiseach ardtaifigh a tháirgeadh trí úsáid a bhaint as córas úrscothach tuartha aimsire a bhaineann leas as roinnt de na hacmhainní ríomhaireachta is cumhachtaí atá ar fáil d’eolaithe san Eoraip. Táirgeadh an tacar sonraí in aghaidh na huaire ar thaifeach spásúil 2.5 km don tréimhse 1981-2015 le haghaidh an réigiúin a chuimsíonn Éire, an Ríocht Aontaithe agus cuid bheag d’iarthuaisceart na Fraince. Tá sé ar an mbunachar sonraí athanailíse is airde taifeach atá ar fáil sa lá atá inniu ann do réigiún na hÉireann-na Ríochta Aontaithe.

“Is é an toradh a bheidh ar MÉRA ná go méadóidh sé go mór an t-eolas a ghnóthófar ó bhreathnuithe aimsire. Beidh ábharthacht aige don iomad earnáil staidéir atá bainteach leis an tuiscint atá againn ar ár n-atmaisféar agus ar ár dtimpeallacht”, arsa an Dr Emily Gleeson, Eolaí Sinsearach in Met Éireann.

Áirítear le roinnt de na príomhearnálacha sin taighde ar an atmaisféar, seirbhísí um oiriúnú don athrú aeráide/seirbhísí maolaithe aeráide, fuinneamh in-athnuaite agus árachas.

Ba leis an imeacht a ceiliúradh cur i gcrích na tréimhse táirgthe. Ba thréimhse í inar cruthaíodh 900 TB de shonraí, rud is comhionann le 1.3 milliún dlúthdhiosca fuaime, agus inar úsáideadh 12.5 milliún uair ríomhaire. Ós rud é go bhfuil Éire ina ball den Lárionad Eorpach do Réamhaisnéisí Aimsire Meánraoin, bhíothas in ann na sonraí sin a tháirgeadh trí leas a bhaint as na hacmhainní próiseála comhuainí atá ag sár-ríomhaire an Lárionaid.

Leis an bhfáil ar bhunachar sonraí ardcháilíochta nua MÉRA, cuirfear ar chumas úsáideoirí na sonraí aimsire agus aeráide sa saol acadúil, san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach faisnéis áitiúil bhreisluacha earnáilshonrach a fhorbairt agus a chur ar fáil faoin tionchar dóchúil a bheidh ag an aimsir sa todhchaí ar gach duine a chónaíonn ar an oileán seo.

CRÍOCH

Nótaí d’Eagarthóirí:
Le haghaidh tuilleadh faisnéise faoi MÉRA, déan teagmháil le: Foireann Taighde MÉRA, 65/67 Cnoc Ghlas Naíon,
Baile Átha Cliath 9, D09 Y921; +353 1 8064200; mera@met.ie

Met Éireann (http://www.met.ie)
Tá Met Éireann, Seirbhís Náisiúnta Meitéareolaíochta na hÉireann, ina rannóg líne de chuid na Roinne Tithíochta, Pleanála, Pobail agus Rialtais Áitiúil. Tá sé ar an gcomhlacht príomha a sholáthraíonn faisnéis faoin aimsir agus seirbhísí gaolmhara sa Stát. Is é misean Met Éireann faireachán, anailís agus tuar a dhéanamh ar aimsir agus aeráid na hÉireann agus faisnéis mheitéareolaíoch agus faisnéis ghaolmhar ar ardchaighdeán a chur ar fáil don phobal agus do chustaiméirí ar leith atá ag obair i réimsí amhail an earnáil eitlíochta agus an earnáil talmhaíochta. Ós rud é gur eagraíocht eolaíoch agus theicniúil í, déanann sí dianiarracht úsáid a bhaint as an dul chun cinn teicneolaíochta agus eolaíochta is déanaí chun éifeachtúlacht, éifeachtacht agus cruinneas a réamhaisnéisí a fheabhsú.

ECMWF (http://www.ecmwf.int/)
Is é is an Lárionad Eorpach do Réamhaisnéisí Aimsire Meánraoin ann ná eagraíocht idir-rialtasach neamhspleách a dtacaíonn 34 stát léi. Is institiúid taighde agus seirbhís a bhíonn ag obair 24 huaire sa lá, seacht lá sa tseachtain é an Lárionad. Táirgeann sé tuartha uimhriúla aimsire agus scaipeann sé iad chuig a chuid Ballstát. Tá fáil iomlán ar na sonraí sin ag na seirbhísí meitéareolaíochta sna Ballstáit. Ina theannta sin, tairgeann an Lárionad raon sonraí réamhaisnéise ar féidir le gnóthais ar fud an domhain agus custaiméirí tráchtála eile iad a cheannach. Tá saoráid an tsár-ríomhaire (agus an chartlann ghaolmhar sonraí) sa Lárionad ar cheann de na saoráidí is mó dá cineál san Eoraip. Chomh maith leis sin, is féidir leis na Ballstáit 25% dá hacmhainn a úsáid chun a gcríoch féin.

Catagóra 
Ábhar 
Fo-Ábhar