Leagan furasta le priontáilLeagan furasta le priontáil

Creat Náisiúnta um Pleanáil Mhuirí

Rinneadh léirmheas ar an alt seo an uair deireanach: 5 months 1 week ó shin
Tá léirmheas le déanamh air an chéad uair eile i: 6 months 3 weeks

Buneolas

Bealach nua is ea an Phleanáil Spásúil Mhuirí (PSM) chun breathnú ar an gcaoi a n-úsáideann muid an limistéar muirí agus a phleanáil cén chaoi ab fhearr úsáid a bhaint as san am atá le teacht.  Faoin PSM, déanfar iarracht cothromaíocht a bhaint amach idir na héilimh éagsúla a bhaineann le húsáid na farraige, lena n-áirítear an gá atá le cosaint na muirthimpeallachta. Is éard atá i gceist leis a phleanáil cén uair agus cén áit a mbeidh gníomhaíochtaí ar siúl ag daoine ar farraige.  Bainfear leas as lena chinntiú go mbeidh na gníomhaíochtaí sin chomh héifeachtach agus chomh hinbhuanaithe agus is féidir. Leis an bpleanáil spásúil mhuirí, bíonn ról trédhearcach ag na páirtithe leasmhara maidir le gníomhaíochtaí muirí a phleanáil.

An Treoir

In 2014, ghlac Parlaimint na hEorpa agus Comhairle an Aontais Eorpaigh Treoir 2014/89/AE . Faoin treoir sin, bunaíodh creat i leith PSM agus sonraíodh inti na príomhchuspóirí (Airteagal 5) agus na ceanglais íosta (Airteagal 6). Ní mór an Plean Spásúil Muirí a bheith i bhfeidhm faoi mhí an Mhárta 2021.

Tuilleadh eolais faoin Treoir 

Reachtaíocht Náisiúnta

Rinneadh an Treoir MSP a thrasuí i ndlí na hÉireann den chéad uair le rialacháin a rinneadh i 2016 (IR 352 de 2016). Ó rinneadh na rialacháin faoi Acht na gComhphobal Eorpach 1972, bhí siad teoranta do na bearta a theastaíonn chun an treoir a thrasuí. I mí Dheireadh Fómhair 2018 aisghaireadh na rialacháin agus cuireadh Cuid 5 den Acht um Pleanáil agus Forbairt (Leasú) 2018 (i mbéarla amháin) ina ionad. Cuirtear Cuid 5 ar athródú ar an Treoir sa reachtaíocht phríomha agus tá roinnt beart a bhaineann leis na cinn atá ag teastáil ón treoir, lena n-áirítear:

  • Glacadh leis an gCreat Náisiúnta maidir le Pleanáil Mara (NMPF) ag dhá Theach an Oireachtais;
  • Athbhreithniú agus athsholáthar an NMPF gach 6 bliana;
  • Oibleagáid do chomhlachtaí rialála mara chun cuspóirí an NMPF a áirithiú agus iad ag déanamh polasaithe, pleananna, nó ceadanna a dheonú; agus
  • Cumhachtaí forfheidhmiúcháin don Aire mura bhfuil na hoibleagáidí sin roimhe seo á gcomhlíonadh.

Cad atá tarlaithe go dtí seo?

D'fhoilsigh an tAire Eoghan Murphy agus an tAire Damien English (12 Nollaig 2017) I dTreo Phlean Spásúlachta Mhuirí d’Éirinn  – treochlár maidir leis an bhforbairt ar an gcéad phlean spásúil muirí de chuid na hÉireann.

Beidh ceithre chéim leathana i gceist san fhorbairt ar an bplean.

  • Ba é an chéad cheann, a raibh an Treochlár ina chuid lárnach de, an chéim thionscnaimh nó an chéim ghníomhachtaithe inar fógraíodh an cur chuige a bhí beartaithe ag an Rialtas maidir leis an PSM a fhorbairt agus ina ndearnadh an teagmháil tosaigh le páirtithe leasmhara. Bhí an chéim sin ar bun go dtí deireadh na bliana 2017.
  • Cuireadh tús le príomhchéim na forbartha sa chéad ráithe de 2018 agus beidh an chéim sin ar siúl go dtí deireadh an tríú ráithe, 2019. Is éard a bheidh i gceist léi ar dtús anailís agus sainaithint a dhéanamh ar shonraí agus ar fhaisnéis atá ag teastáil chun bonn fianaise láidir a sholáthar mar bhonn taca don PSM. Áirítear léi forbhreathnú ar fhianaise agus ar shaincheisteanna a fhoilsiú i gcomhair comhairliúchán poiblí in 2018, agus beidh an forbhreathnú sin faoi réir próiseas foirmiúil comhairliúcháin phoiblí (féach tuilleadh faisnéise thíos). Cuirfidh an próiseas sin bonn eolais ar fáil don fhorbairt ar dhréachtphlean iomlán a bheidh le foilsiú in 2019 agus beidh próiseas comhairliúcháin eile ar bun go dtí deireadh 2019. 
  • Is í céim 3 an chéim ina dtabharfar an plean chun críche: ullmhófar leagan deiridh den phlean lena chur faoi bhráid an Rialtais in 2020 le measúnuithe comhshaoil ​​tacaíochta (measúnú straitéiseach comhshaoil faoin Treoir MST, measúnacht chuí faoin Treoir um Éin agus faoin Treoir um Ghnáthóga) lena gceadú sula gcuirfear an plean deiridh ar aghaidh chuig an gCoimisiún Eorpach roimh an spriocdháta atá leagtha amach sa Treoir, Márta 2021. 
  • Le linn chéim 4, cuirfear an plean chun feidhme agus déanfar athbhreithniú air, ag tosú nuair a bheidh an leagan deiridh den Phlean Spásúil Muirí foilsithe.

Cá bhfuilimid anois agus cad atá romhainn?

Ceann de na chéad gharspriocanna a aithníodh sa treochlár is ea tuarascáil a fhoilsiú i gcomhair comhairliúcháin, tuarascáil ina leagfar amach an comhthéacs ina bhfuil an plean spásúil muirí á fhorbairt agus a d'fhéadfadh cabhrú le sainaithint a dhéanamh ar na príomhcheisteanna nach mór aghaidh a thabhairt orthu leis an bpleanáil mhuirí. Foilsíodh an Tuarascáil Bhonnlíne maidir leis an gCreat Náisiúnta um Pleanáil Mhuirí an 18 Meán Fómhair 2018, agus leagtar amach inti:

  • an comhthéacs beartais, reachtaíochta agus rialála maidir le pleanáil spásúil mhuirí agus maidir leis an gcéad phlean de chuid na hÉireann a fhorbairt;
  • tuairisc ar an staid mar atá faoi láthair i dtéarmaí na forbartha atá déanta san earnáil agus na ngníomhaíochtaí atá ar bun cheana i limistéar muirí na hÉireann, lena n-áirítear na deiseanna atá le tapú agus na srianta atá i gceist sa dá réimse sin;
  • cur síos tosaigh ar chuspóirí ardleibhéil féideartha don chéad Chreat Náisiúnta um Pleanáil Mhuirí de chuid na hÉireann; agus
  • roinnt ceisteanna nó saincheisteanna comhairliúcháin atá beartaithe chun plé agus machnamh a spreagadh i measc na bpáirtithe leasmhara. Beidh na freagraí ar na ceisteanna sin ina n-ionchur ríthábhachtach don dréachtphlean.

Aighneachtaí a Fuarthas ar an Tuarascáil Bonnlíne

Dúnadh comhairliúchán poiblí ar an Tuarascáil Bonnlíne an 14 Nollaig 2018. Fuair an Roinn 173 freagra ar an gcomhairliúchán ó raon leathan páirtithe leasmhara, lena n-áirítear baill den phobal, grúpaí pobail chósta, eagraíochtaí neamhrialtasacha comhshaoil, comhlachtaí spóirt, comhlachtaí ionadaithe leasmhara, eagraíochtaí iascaigh, soláthraithe fuinnimh, Údaráis Áitiúla, comhlachtaí san earnáil phoiblí, ionadaithe polaitiúla agus páirtithe, agus comhlachtaí ardoideachais.

Tugann Forbhreathnú ar na Freagraí a Fuarthas (i mbéarla amháin) achoimre ar na hábhair a thug freagróirí orthu i n-aighneachtaí. Is féidir cóipeanna de na haighneachtaí a fháil anseo (i mbéarla amháin).

Grúpa Comhairleach Geallsealbhóirí

Tá Grúpa Comhairleach bunaithe chun rannpháirtíocht na ngeallsealbhóirí ábhartha ó na piléir eacnamaíocha, chomhshaoil ​​agus shóisialta a éascú sa phróiseas MSP. Is é cuspóir an Ghrúpa Chomhairligh leas a bhaint as acmhainneacht agus cumas réimse leathan earnálacha lena n-áirítear ionadaíocht ón earnáil phoiblí, ón earnáil ghnó, ó earnálacha comhshaoil, sóisialta agus eolasbhunaithe chun smaointeoireacht straitéiseach agus cinnteoireacht a threorú in ullmhú pleananna spásúla mara . Cuireann an Grúpa Comhairleach obair an Ghrúpa Idir-Rannach BPA ar an eolas freisin agus soláthraíonn sé nuashonruithe, tuarascálacha nó moltaí de réir mar is gá.

Tuilleadh eolais agus doiciméid faoin nGrúpa Comhairleach

Sonraí Muirí agus Cinnteoireacht Mhuirí

Beidh Creat Náisiúnta na hÉireann um Pleanáil Mhuirí ar cheann de na príomhuirlisí cinnteoireachta a bheidh ag údaráis rialála agus ag an lucht déanta beartas amach anseo. Úsáidfear é ar roinnt bealaí difriúla, lena n-áirítear chun cinntí a dhéanamh ar iarratais aonair ar thoiliú, ina mbeidh sé riachtanach aird a thabhairt ar fhorálacha an phlean. Úsáidfear é ar an mbealach céanna a úsáidtear pleananna talún agus cinntí á ndéanamh ar an bpróiseas pleanála ar an talamh.

Is é Foras na Mara, lárionad náisiúnta sonraí muirí na hÉireann, a óstálann Atlas Mara na hÉireann (nasc seachtrach). Beidh an t-atlas ar an bpríomhstór sonraí muirí a úsáidfear chun tacú le húdaráis rialála muirí forbairt a dhéanamh ar an gCreat Náisiúnta um Pleanáil Mhuirí agus ar an gcinnteoireacht fhianaisebhunaithe a bheidh ar bun faoin gCreat. Forbraíodh an t-atlas mar uirlis tuairiscithe agus imscrúdaitheach a bhfuil fáil ag an bpobal uirthi. Is é an aidhm atá léi freastal ar thuairisciú na hÉireann ar dhálaí aigéin, faoi mar a cheanglaítear uirthi faoin Treoir Réime um Straitéis Mhuirí, faoin Treoir um Pleanáil Spásúil Mhuirí, faoin gCreat-treoir Uisce agus faoi Threoracha ábhartha eile ón Aontas Eorpach. Áirítear leis an atlas sonraí muirí faoi nithe amhail teorainneacha riaracháin, limistéir chosanta, ola agus gás, gnéithe aigéin, iascaigh agus dobharshaothrú, faireachán muirí, gnáthóga grinneall farraige, turasóireacht agus fóillíocht, iompar, bonneagar, foinsí pointe sceite, limistéir chosanta na hEagraíochta Muirí Idirnáisiúnta agus láithreáin diúscartha reatha/stairiúla. Is féidir an t-atlas a rochtain ag an nasc seo a leanas: https://atlas.marine.ie/ (nasc seachtrach).

Tuilleadh Eolais