Leagan furasta le priontáilLeagan furasta le priontáil

Clár Athchóirithe Rialtais Áitiúil

Rinneadh léirmheas ar an alt seo an uair deireanach: 2 years 6 months ó shin
Tá léirmheas le déanamh air an chéad uair eile i: 0 sec

Clár Athchóirithe

Leagadh beartas an Rialtais maidir le hathchóiriú rialtais áitiúil amach in Putting People First, Action Programme for Local Government (pdf, 8,110kb) (an ‘Clár Gníomhaíochta’) a foilsíodh i mí Dheireadh Fómhair 2012. Tá clár leis na hathchóirithe seo a chur i ngníomh ar siúl faoin Acht um Athchóiriú Rialtais Áitiúil 2001 (i mbéarla amhain), a ndearnadh athbhreithniú agus uasdátú air leis an Acht um Athchóiriú Rialtais Áitiúil 2014 (pdf, 1,349kb)(i mbéarla amhain), .

Tugadh go leor de na hathchóirithe a leagadh amach sa Chlár Gníomhaíochta isteach le héifeacht ó 1 Meitheamh 2014. Áiríodh leo siúd comhairlí cathrach agus contae Phort Láirge agus Luimnigh a chumasc chomh maith leis an dá chomhairle contae i dTiobraid Árainn, comhairlí baile a lánscor, 95 ceantar bardasach a thabhairt isteach agus struchtúr nua tionóil réigiúnaigh. Faoin reachtaíocht uasdátaithe, tá cumhachtaí níos láidre ag comhairleoirí anois le beartais a dhéanamh agus leibhéal smachta níos airde ar ghníomhartha phríomhfheidhmeannach an údaráis áitiúil. Tá údaráis áitiúla freisin, faoin reachtaíocht leasaithe, in ann páirt níos mó a ghlacadh i bhforbairt eacnamaíochta a bpobal.

Athchóirithe Struchtúrtha

Is féidir achoimre a dhéanamh mar seo a leanas ar na príomhathruithe struchtúrtha: -

  • laghdú déanta ar líon na n-údarás áitiúil ó 114 go dtí 31;
  • laghdú déanta ar líon na gcomhaltaí tofa ó 1,627 go dtí 949;
  • 80 comhairle bhaile lánscortha;
  • 95 ceantar bardasach bunaithe;
  • 3 thionól réigiúnacha tagtha in ionad 8 n-údarás réigiúnacha agus 2 thionól réigiúnacha; agus
  • laghdú déanta ar líon na gcomhaltaí réigiúnacha ó 290 go 83.

Ceantair Bhardasacha

Tá 95 ceantar bardasach ann lena gclúdaitear limistéar iomlán gach contae (seachas Cathracha Bhaile Átha Cliath, Chorcaí agus na Gaillimhe). Comhfhreagraíonn ceantair do thoghcheantair áitiúla ach amháin i gcás cheantair bhardasacha Dhún Dealgan, Chathair Chill Chainnigh,  agus an Mhuilinn Chearr, mar a bhfuil gach ceantar bardasach comhdhéanta de dhá thoghcheantar áitiúil, agus ceantair mheitreapholaiteacha Luimnigh agus Phort Láirge, ina bhfuil trí thoghcheantar áitiúla i ngach ceann. Tharla an chéad toghchán áitiúil chuig na ceantair bhardasacha i mí Mheitheamh 2014. Maidir le comhairleoirí a toghadh chuig gach toghcheantar, is iadsan anois na comhaltaí ceantair bhardasaigh don cheantar bardasach ábhartha agus tá an chomhairle iomlánach (an chomhairle chontae nó an chomhairle cathrach agus contae) comhdhéanta de bhallraíocht na gceantar bardasach ar fad le chéile.

Comhlíonann comhaltaí na gceantar bardasach raon feidhmeanna reachtúla i leith a gceantair féin. Déantar cinntí maidir le cúrsaí lena mbaineann feidhm straitéiseach níos leithne, ar leibhéal contae i gcoitinne ag cruinnithe de na comhaltaí tofa ó na ceantair bhardasacha ar fad i gcruth iomlánach.

Athbhreithniú ar Struchtúir agus ar Oibríochtaí Nua

Cuireadh tús le hathbhreithniú in 2015 i ndáil le hoibriú na stuchtúr agus na socruithe nua i gcoitinne. Cabhróidh na torthaí ón scrúdú seo leis an measúnú ar an gcóras nua agus cibé an bhfuil aon athruithe riachtanach.

Seachas an t-athbhreithniú dá tagraíodh thuas i mí Eanáir 2015, bhunaigh an tAire dhá choiste reachtúla neamhspleácha chun scrúdú a dhéanamh ar na socruithe ab oiriúnaí don rialtas áitiúil i gCathair agus Contae Chorcaí agus i gCathair agus Contae na Gaillimhe. I ngach cás, iarradh air na coistí scrúdú a dhéanamh ar na teorainneacha idir an chathair agus an contae agus (i) moltaí a dhéanamh maidir le cibé acu ar chóir ceachtar teorainn a athrú, nó (ii) cibé acu ar chóir an dá údarás áitiúil a thabhairt le chéile i gceachtar cás nó sa dá chás. Bhí cúigear ball ar gach coiste le saineolas sa rialtas áitiúil, i gcúrsaí dlí, gnó agus acadúil.

Chuir Coiste Rialtais Áitiúil Chorcaí a thuairisc (Local Government Arrrangements in Cork) (i mbéarla amháin) faoi bhráid an Aire an 2 Meán Fómhair 2015 le tromlach de bhaill an choiste ag moladh gur chóir na húdaráis áitiúla a thabhairt le chéile, d’easaontaigh tuairisc ó mhionlach leis an dearcadh seo. Tá tuairisc Choiste Athbhreithnithe Rialtais Áitiúil na Gaillimhe curtha i gcrích agus cuireadh sin faoi bhráid an Aire an 30 Samhain. Tá an Coiste Comh-Aireachta um Beartais Sóisialta agus Athchóiriú na Seirbhíse Poiblí leis an dá thuairisc a bhreithniú.

I mí Mheitheamh 2015, bhunaigh an tAire Comhshaoil, Pobail agus Rialtais Áitiúil ceithre choiste reachtúla neamhspleácha chun athbhreithniú a dhéanamh ar theoraineacha rialtais áitiúil i mBaile Átha Luain, i gCeatharlach, i nDroichead Átha agus i bPort Láirge. I ngach cás, iarradh ar na coistí athbhreithniú a dhéanamh ar an teorainn idir na contaetha faoi seach agus idir cathair agus contae agus moltaí a dhéanamh i leith na dteorainneacha sin agus aon mholtaí dá bharr sin i leith limistéir na gCeantar Bardasach, Buirge nó Meitreapholaiteach, de réir mar is cuí, atá riachtanach dar leo ar mhaithe le rialtas áitiúil éifeachtach. Tá gach coiste teorainne le tuairisciú faoi dheireadh mhí an Mhárta 2016.

Tuilleadh Faisnéise

Tel:+353(0)1 888 2728 (Jeanette Young)
Rphost: Jeanette.Young@housing.gov.ie

Catagóra 
Ábhar