Leagan furasta le priontáilLeagan furasta le priontáil

Tuarascáil an Choiste um Theorainneacha Toghlimistéar Áitiúil

Foilsithe an Déardaoin, 30 Bealtaine 2013

Tuarascáil an Choiste um Theorainneacha Toghlimistéar Áitiúil

30/05/13

D'fhógair an tUasal Phil Hogan T.D., an tAire Comhshaoil, Pobail agus Rialtais Áitiúil, inniu (an 30 Bealtaine 2013) foilsiú na tuarascála ón gCoiste um Theorainneacha Toghlimistéar Áitiúil a chuir an tAire ar bun i mí na Samhna 2012 chun athbhreithniú  a dhéanamh ar na toghlimistéir áitiúla agus moltaí a chur chun cinn ina leith.

Ar an tuarascáil a fhoilsiú dó, d'fhógair an tAire go bhfuil glactha go hiomlán aige leis na moltaí sa Tuarascáil agus go mbeidh na horduithe toghlimistéar áitiúil cuí á ndéanamh aige chun éifeacht a thabhairt dóibh.  Beidh feidhm maidir le toghcháin áitiúla na bliana 2014 leis na toghlimistéir áitiúla a leagtar síos sna horduithe sin, agus leis an líon comhaltaí atá le toghadh i ndáil leis an toghlimistéar.  Ghlac an tAire buíochas leis an gCoiste as an obair thábhachtach a leagadh de chúram air a dhéanamh go tráthúil agus go héifeachtach.

Dúirt an tAire go raibh “obair na tuarascála seo a thabhairt chun críche ar cheann de na céimeanna tábhachtacha maidir le clár oibre an Rialtais i ndáil le hathchóiriú an rialtas áitiúil a thabhairt chun cinn.  Bhí d'aidhm shonrach leis an athbhreithniú cur leis an gcothromaíocht agus leis an gcomhréir i ndáil leis an gcóimheas ionadaíochta sa rialtas áitiúil, an tráth céanna a mbeadh aird faoi leith ar thosca áirithe, mar shampla suíomh bhailte de réir na socruithe nua don rialachas bardasach a bhforáiltear dóibh sa Chlár Gníomhaíochta don Rialtas Áitiúil Éifeachtach.  Rinneadh soláthar le téarmaí tagartha an athbhreithnithe d'íosleibhéal ionadaíochta i gcontaetha agus i gcathracha ar ísle an daonra iontu."

Chuir an Coiste moltaí ar aghaidh freisin faoi roinnt gach limistéar Comhairle, ach amháin Cathair Chorcaí, ina dtoghlimistéir áitiúla.  Ainmnítear gach limistéar acu sin sa tuarascáil chomh maith lena sonrú go mion agus a léiriú le mapaí.  Mhol an Coiste chomh maith an líon comhaltaí de chuid na comhairle le cur i leith an toghlimistéir áitiúil.

De bhun mholtaí na tuarascála, beidh 949 comhairleoir le toghadh i dtoghcháin na bliana 2014, in 137 toghlimistéar áitiúil, maidir le 31 údarás áitiúil.  Tá laghdú suntasach ansin ar an líon 1,627 comhairleoir faoi láthair (a bhfuil tuairim is 200 acu ina gcomhairleoirí baile agus ina gcomhairleoirí contae araon).

Beidh aird chuid mhór daoine ar ísliú líon na suíochán ar chomhairlí éagsúla ó 1,627 go dtí 949 agus ar líon na n-údarás áitiúil ó 114 go dtí 31. Is é atá á thabhairt chun cinn áfach, chomh maith leis an ísliú sin, cur chuige i bhfad níos slánchóirithe maidir le rialtas contae agus rialtas bardasach ionas gur fearr an freastal a dhéantar ar riachtanas na saoránach ar fad. Leis an athchóiriú ó bhonn seo ar an gcóras, beidh bonn daingean á chur faoi fhorbairt níos forleithne trína dtreiseofar leis an gcóras rialtais áitiúil san am atá romhainn," arsa an tAire Hogan.

Is fada ó shin anois a socraíodh ar líon na gcomhairleoirí mar atá faoi láthair sna húdaráis áitiúla. Tá athruithe ollmhóra tagtha maidir le cúrsaí daonra leis na scórtha bliain anuas agus éagsúlacht mhór idir cóimheas na gcomhairleoirí leis an daonra i gcontaetha faoi leith dá thoradh sin.

Cé gur fágadh an líon iomlán i ngach údarás áitiúil gan athrú nuair a rinneadh athbhreithniú ar thoghlimistéir áitiúla roimhe seo, bhí athchóiriú bunúsach ar an gcóras i gceist leis an athbhreithniú deireanach seo d'fhonn athruithe ó thaobh daonra agus cásanna iomraill ó thaobh ionadaíochta a thabhairt san áireamh.
Bhí de cheangal ar an gCoiste freisin, i ndéanamh na hoibre, aird a bheith ar an gClár Gníomhaíochta don Rialtas Áitiúil Éifeachtach agus go háirithe ar a bhfuil á bheartú maidir le struchtúr nua limistéar bardasach don rialtas áitiúil i gcontaetha taobh amuigh de Bhaile Átha Cliath.  Is ar na toghlimistéir áitiúla a mhol an Coiste a bhunófar leagan amach na limistéar bardasach nua.  Bhí aird ag an gCoiste freisin ar chinneadh an Rialtais cumasc a dhéanamh idir comhairlí Chathair Luimnigh agus Chontae Luimnigh, comhairlí Thiobraid Árann Thuaidh agus Thiobraid Árann Theas, agus comhairlí Chathair Phort Láirge agus Chontae Phort Láirge.

Faoin gClár Gníomhaíochta don Rialtas Áitiúil Éifeachtach aithníodh an gá le mais chinniúnach ar íosleibhéal áirithe ionas gur féidir le comhairle feidhmiú go héifeachtúil agus, dá réir sin, rinneadh foráil le téarmaí tagartha an choiste teorainneacha d'íoslíon 18 suíochán in aghaidh na comhairle, ionas gur fearr go mór an leibhéal ionadaíochta i ndáil leis na húdaráis bheaga tuaithe go háirithe ná mar a thiocfadh i dtreis dá mbeadh an cóimheas daonra á chur i bhfeidhm go haonfhoirmeach. 
Ní féidir cothromaíocht agus comhionannas iomlán a thabhairt i gcrích go leithliseach.  Dá n-oibreofaí an meánchóimheas ginearálta 1:4,830 ar ceithre údarás áitiúil Bhaile Átha Cliath mar shampla, thiocfadh dá thoradh sin ardú ar líon iomlán na gcomhairleoirí go dtí 264, níos mó ná dúbailt ar an líon iomlán faoi láthair, ardú nach mbeadh ag teacht le comhthéacs an athchóiriúcháin.  Dá réir sin, tá uasteorainn 40 suíochán á chur i bhfeidhm maidir le gach ceann de chontaetha Bhaile Átha Cliath agus níl líon na gcomhaltaí ar Chomhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath á ardú níos airde ná 63. Meastar gur iomchuí sin i gcomhthéacs dháileadh nua cothrom ar shuíocháin comhairlí ar fud na tíre.
Tá teacht ar an Tuarascáil ar an idirlíon ag www.boundarycommittee.ie agus ag www.environ.ie agus beidh sí ar fáil an tseachtain seo chugainn ón Oifig Díolta Foilseacháin Rialtais, teil. 01 6476834.

NÓTAÍ D'EAGARTHÓIRÍ
Limistéir Bhardasacha
Beidh na moltaí maidir le toghlimistéir áitiúla ina mbunús le leagan amach na limistéar bardasach atá le cur ar bun i ngach contae ach amháin Baile Átha Cliath de réir Putting People First, an Clár Gníomhaíochta don Rialtas Áitiúil Éifeachtach.  Go ginearálta, is aon toghlimistéar amháin a bheidh i ngach limistéar bardasach.  D'fhéadfadh, ina ainneoin sin, i gcásanna áirithe, mar gheall ar dhlús tíreolaíochta, cúrsaí daonra, nó tosca eile a bhaineann le leagan amach na limistéar bardasach, mar shampla "mórlimistéir" bhardasacha a shonrófaí taobh istigh de na húdaráis chumasctha i Luimneach nó i bPort Láirge, go mbeadh níos mó ná aon toghlimistéar áitiúil amháin sa limistéar bardasach.
Déanfar foráil leis an mBille Rialtais Áitiúil 2103 atá á ullmhú faoi láthair do réimse beart athchóiriúcháin ar fud an rialtais áitiúil, cúrsaí bonneagair san áireamh, i.e. cumasc, athleagan amach ar struchtúir fochontae agus ar struchtúir réigiúnacha.  Beidh foráil faoi leith á déanamh do dheimhniú na limistéar bardasach ag an Aire le hordú.
Ní bheidh ann a thuilleadh do shraith rialtas áitiúil na mbailte.  Beidh córas nua slánchóirithe don rialachas bardasach á thabhairt isteach in ionad na gcóras fochontae reatha sin ionas go dtugtar faoi laigí agus faoi chásanna iomraill maidir le córas rialtais áitiúil na mbailte faoi láthair.
Sínfidh na Limistéir Bhardasacha ar fud réimse tíre iomlán na gcontaetha, an gnáthrud ar fud na hEorpa, ionas go n-aontaítear bailte móra leis an gceantar máguaird, go gcuirtear deireadh le teorainneacha nach bhfuil feidhm leo a thuilleadh agus críoch le córas atá iomrallach i ndáil le roinnt de na hionaid mhóra uirbeacha.

Back

Catagóra 
Ábhar 
Fo-Ábhar