Leagan furasta le priontáilLeagan furasta le priontáil

Fógraíonn an tAire Coveney cistiú ar fiú níos mó ná €24 mhilliún é do 1,400 teach folamh Údaráis Áitiúil.

Foilsithe an Aoine, 05 Bealtaine 2017
Rebuilding Ireland logo

Tá sé fógartha ag Simon Coveney TD, an tAire Tithíochta, Pleanála agus Rialtais Áitiúil, inniu, an 5 Bealtaine 2017, go leithdháilfear cistiú ar fiú níos mó ná €24 mhilliún é chun 1,400 réadmhaoin fholamh údaráis áitiúil a thabhairt ar ais chun úsáide táirgiúla i mbliana.

Ó tugadh isteach sa bhliain 2014 é, tá cistiú ar fiú thart ar €85 mhilliún é curtha ar fáil faoi Chlár Réadmhaoine Folmha na Roinne. A bhuí leis sin, bhíothas in ann breis agus 7,200 réadmhaoin a thabhairt ar ais chun úsáide táirgiúla. Ceann de na príomhthosaíochtaí atá leis an scéim is ea áit chónaithe a chur ar fáil do theaghlaigh gan dídean a mhéid is féidir i dtithe athchóirithe atá éifeachtúil ó thaobh fuinnimh de.

Tá an beart seo ag teacht le gealltanas a thug an Rialtas faoin bplean Rebuilding Ireland: Plean Gníomhaíochta don Tithíocht agus don Easpa Dídine, is é sin, 47,000 teach sóisialta a sholáthar faoin mbliain 2021 ar chostas €5.35 billiún.

Tá feidhm ag an gClár Réadmhaoine Folmha maidir le haonaid atá folamh le tréimhse ghairid agus maidir le haonaid atá folamh le tréimhse fhada araon ar fud na tíre. Faoi mar a tharla sna blianta 2014 agus 2015, is trí chóras cothromasach fianaisebhunaithe a leithdháiltear cistiú faoin gclár. Mar gheall ar na hoibreacha éifeachtúlachta fuinnimh a rinneadh faoin gClár Réadmhaoine Folmha, bhíothas in ann cistiú ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa a áirithiú mar chuid de Chlár Oibriúcháin an Aontais Eorpaigh (AE) 2014-2020. Mar sin, is é AE a dhéanfaidh 50% den infheistíocht phoiblí incháilithe faoi na cláir sin a chómhaoiniú.

Dúirt an tAire Coveney: “Faoi Straitéis Tithíochta Sóisialta 2020 ón Rialtas, tá an Roinn seo tiomanta do thacú le húdaráis áitiúla tabhairt faoi obair lena gcuirfear feabhas ar an stoc náisiúnta tithíochta agus lena mbainfear úsáid éifeachtúil as an stoc tithíochta sóisialta atá ann cheana.  Mar thoradh ar an bhfógairt seo inniu, tabharfar 1,400 aonad tithíochta eile ar ais chun úsáide ar bhealach tráthúil do theaghlaigh gan dídean agus do theaghlaigh atá ar liosta feithimh tithíochta. Tá an beart seo á chur leis an rath a bhí ar an gclár sa tréimhse idir 2014 agus 2016.

B’an-dearfach an t-aiseolas a fuarthas ó údaráis áitiúla i leith an chláir cheana féin. Ó thabhairt isteach an chláir sa bhliain 2014, tá cúnamh luachmhar tugtha d’údaráis áitiúla agus iad ag déileáil le haonaid fholmha. Tá dul chun cinn suntasach déanta ar dhul i ngleic leis an riaráiste tithíochta freisin.  Leis na bearta atá i gceist, cabhrófar go mór le húdaráis áitiúla na haonaid a athchóiriú agus a athligean ar cíos go tapa.

 As seo amach, beidh an cistiú a bhronnfar nasctha le cláir chothabhála leanúnaí a bheith á gcur i bhfeidhm ag údaráis áitiúla chun dul i ngleic le fadhb na réadmhaoine folmha. Cinnteofar leis na bearta a dhéanfar nach mbeidh ardlíon aonad folamh ann a thuilleadh, agus leanfar ar aghaidh le tacú le húdaráis áitiúla aon aonaid fholmha a thagann chun cinn a leigheas.

Is cúis áthais dom go bhfuilim in ann an clár réadmhaoine folmha a choinneáil ar bun agus tacaíocht a thabhairt do na húdaráis áitiúla trí chistiú a chur ar fáil do na scéimeanna seo, atá an-fhiúntach agus an-tábhachtach do thionóntaí údaráis áitiúil.

Críoch

Nótaí d’Eagarthóirí:
An Próiseas Leithdháilte do Réadmhaoine Folmha.
Tá feidhm ag an gclár maidir le haonaid atá folamh le tréimhse ghairid agus maidir le haonaid atá folamh le tréimhse fhada araon ar fud na tíre. Faoi mar a tharla sna 3 bliana roimhe seo, is trí chóras cothromasach fianaisebhunaithe a leithdháiltear cistiú faoin gclár. Déantar an cistiú a bhreithniú agus a ualú bunaithe ar an liosta aonad tosaíochta arna chur isteach ag údaráis áitiúla, ar an líon aonad folamh atá ann cheana agus ar chostéifeachtúlacht an togra lena mbaineann.  Beidh an cistiú nasctha le cláir chothabhála leanúnaí a bheith á gcur i bhfeidhm ag údaráis áitiúla chun dul i ngleic le fadhb na réadmhaoine folmha.

D’iarr an Roinn ar gach údarás áitiúil liosta aonad folamh tosaíochta a chur isteach lena leigheas faoin gclár. Faoi mar a rinneadh sa tréimhse idir 2014 agus 2016, cuireadh uaschistiú €30,000 in aghaidh an áitribh i bhfeidhm don bhliain 2017. Agus na haonaid lena mbaineann á leigheas lena n-athligean ar cíos, cuirtear béim ar leith ar iad a dhéanamh éifeachtúil ó thaobh fuinnimh de. Cuireann an Roinn tairseacha costais i bhfeidhm i leith gnéithe aonair den obair feabhais ar mhaithe le costais a rialú freisin.  Cé go bhfuil uasteorainn €30,000 in aghaidh an aonaid fholaimh i bhfeidhm, b’amhlaidh, mar gheall ar an mbéim a cuireadh ar rialú costais, go raibh an meánchostas in aghaidh an aonaid cothrom le níos mó ná €11,000 sa bhliain 2014 agus go raibh sé cothrom le níos mó ná €12,000 sna blianta 2015 agus 2016.  Tá méadú tagtha le himeacht ama ar an meánchostas in aghaidh an aonaid toisc gur ar na haonaid ba shimplí agus ba lú costas a díríodh sa bhliain 2014.

Bíonn éifeachtúlachtaí á mbaint amach ó thaobh soláthar conraitheoirí de trí obair i gcomhar leis an Lárionad um Sholáthar Oibríochtúil Rialtais Áitiúil. Moltar d’údaráis áitiúla leas a bhaint as na seirbhísí de chuid Eagraíochtaí Pobalbhunaithe freisin, ar eagraíochtaí iad a dhéanann daoine atá dífhostaithe go fadtéarmach a earcú, a oiliúint agus a fhostú chun na hoibreacha riachtanacha a chur i gcrích laistigh dá limistéar áitiúil.  Bíonn cistiú faoin scéim bunaithe ar fhianaise a thabhairt ar an obair a rinneadh. Bíonn sé bunaithe freisin ar dheimhniú a thabhairt nach bhfuil aon chistiú poiblí faighte le blianta beaga anuas chun oibreacha den chineál céanna a dhéanamh ar an réadmhaoin. Is ceanglas é freisin go gcuirfear fianaise fhótagrafach (roimh na hoibreacha agus ina ndiaidh) ar fáil agus go soláthróidh údaráis áitiúla sonraí faoi choigiltí fuinnimh (a baineadh amach tar éis na n-oibreacha agus a chuirtear in iúl mar rátáil fuinnimh foirgnimh (BER) ar a laghad), agus á n-éilimh á gcur isteach acu.

Cistiú ón Aontas Eorpach (AE)
Mar chuid de Chlár Oibriúcháin AE 2014-2020, meallfar cistiú ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa mar gheall ar na hoibreacha éifeachtúlachta fuinnimh a dhéanfar faoin gClár Réadmhaoine Folmha.  Chruthaigh na Tionóil Réigiúnacha ‘Clár Iarfheistithe Tithíochta Sóisialta’ laistigh dá gCláir Oibriúcháin féin ionas gur féidir leo tacú leis an gclár tithe sóisialta folmha agus le cláir éifeachtúlachta fuinnimh. Mar chuid den obair sin, déanfaidh AE 50% den infheistíocht phoiblí incháilithe faoi na cláir sin a chómhaoiniú.

An Easpa Dídine
Iarrfar ar údaráis áitiúla tús áite a thabhairt do theaghlaigh gan dídean agus na tithe athchóirithe á gcur ar fáil lena ligean ar cíos.

Aguisín: Leithdháiltí atá Beartaithe – Réadmhaoine Folmha

Contae

An líon aonad atá ceadaithe

An Cistiú Leithdháilte atá Beartaithe

Ceatharlach

8

€94,000

An Cabhán

12

€221,950

An Clár

24

€514,308

Cathair Chorcaí

43

€871,000

Contae Chorcaí

69

€1,326,850

Dún na nGall

128

€1,875,185

Cathair Bhaile Átha Cliath

377

€8,313,500

Dún Laoghaire-Ráth an Dúin

11

€188,621

Fine Gall

151

€2,108,750

Cathair na Gaillimhe

16

€174,400

Contae na Gaillimhe

30

€642,500

Ciarraí

56

€778,865

Cill Dara

7

€140,000

Cill Chainnigh

9

€182,500

Laois

5

€41,440

Liatroim

16

€260,700

Luimneach

32

€554,000

An Longfort

37

€225,000

7

€87,500

Maigh Eo

22

€353,200

An Mhí

47

€842,000

Muineachán

13

€182,000

Uíbh Fhailí

7

€135,500

Ros Comáin

4

€74,500

Sligeach

44

€738,697

Baile Átha Cliath Theas

92

€1,397,022

Tiobraid Árann

58

€751,200

Port Láirge

52

€853,820

An Iarmhí

8

€88,371

Loch Garman

11

€231,500

Cill Mhantáin

9

€174,300

Iomlán

1,405

€24,423,180