Leagan furasta le priontáilLeagan furasta le priontáil

Caighdeáin Íosta i gCóiríocht ar Cíos

Rinneadh léirmheas ar an alt seo an uair deireanach: 10 months 3 weeks ó shin
Tá léirmheas le déanamh air an chéad uair eile i: 1 month 1 week

Tá dualgas de réir an dlí ar gach tiarna talún a chinntiú go gcomhlíonann an réadmhaoin atá ligthe ar cíos acu caighdeáin íosta fhisiciúla áirithe.

Leagtar na caighdeáin íosta sin amach sna:

Rialacháin Tithíochta (Caighdeáin Íosta i gCóiríocht ar Cíos) 2017 (i mBéarla amháin)

Céard iad na caighdeáin íosta?

Ní mór do thiarna talún a bhfuil teach ligthe aige nó a bhfuil teach le ligean aige a chinntiú go bhfuil bail mhaith ar an maoin sin. Is éard is brí leis sin nach mór don tiarna talún bail mhaith a choinneáil ar an réadmhaoin, laistigh agus lasmuigh. Ní mór an díon, slinnte dín, na fuinneoga, na hurláir, na síleálacha, na ballaí, na staighrí, na doirse, na cláir sciorta, an t-éadan, na tíleanna ar aon urlár, síleáil agus balla, na gáitéir, na fánphiobáin, na feisteáin, na gairdíní agus na comhlimistéir a choinneáil i mbail agus i ndeis mhaith.

Ní mór don tiarna talún a chinntiú go bhfuil gach suiteáil gáis, ola agus leictreachais ag obair go sábháilte agus go gcoinnítear i ndeis mhaith iad, agus go bhfuil aerú leordhóthanach agus soilsiú nádúrtha agus saorga i ngach seomra.

Ní mór sriantáin shábháilteachta a fheistiú ar fhuinneoga a bhféadfadh daoine titim amach astu.

Ní mór don tiarna talún na nithe seo a leanas a chur ar fáil:

  • Leithreas le báisín níocháin le huisce te agus fuar ar leithligh
  • Seomra ar leithligh, le húsáid go heisiach ag gach aonad atá ligthe ar cíos, ina bhfuil leithreas, báisín níocháin agus folcadán nó cithfholcadán feistithe, agus soláthar uisce te agus uisce fuar ann
  • Fearas téimh feistithe i ngach seomra atá ábalta teas éifeachtach a thabhairt uaidh agus atá an tionónta ábalta a rialú
  • Nuair is gá, brathadóirí agus aláraim aonocsaíd charbóin a bheith leagtha sna háiteanna cuí
  • Saoráidí chun bia a chócaráil agus a stóráil go slán lena n-áirítear Iarta 4 fháinne agus oigheann agus gríoscán leis, cuisneoir-reoiteoir agus oigheann micreathonnach
  • Teacht ar inneall níocháin
  • Teacht ar thriomadóir éadaí mura bhfuil gairdín nó clós príobháideach leis an aonad atá ar cíos.
  • Aláram deataigh agus pluid dóiteáin
  • Teacht ar shaoráidí stórála dramhaíola lotnaid-dhíonacha agus míolradhíonacha

Ní mór don tiarna talún aláram deataigh atá ceangailte leis an bpríomhlíonra soláthair, pluid dóiteáin agus plean aslonnaithe i gcás éigeandála a chur ar fáil i ngach aonad i dteaghais ilaonad. Ní mór soilsiú éigeandála a bheith i gcomhlimistéir chomh maith.  Féach na Rialacháin chun teacht ar mhionsonraí iomlána i dtaobh na gceanglas maidir le cóiríocht ar cíos.

Leagtar amach na príomhghnéithe sa Treoir maidir leis na Caighdeáin Íosta i gCóiríocht ar Cíos.

Sa chás nach gcomhlíonann mo réadmhaoin na caighdeáin íosta?

Tá na húdaráis áitiúla freagrach as na caighdeáin íosta seo a chur i bhfeidhm. Áirítear orthu sin cigireacht a dhéanamh ar réadmhaoin. Más tionónta tú agus má mheasann tú nach bhfuil do chóiríocht ag baint na gcaighdeán íosta amach, féadfaidh tú teagmháil a dhéanamh le d'údarás áitiúil.

D'fhéadfadh pionóis agus ionchúiseamh a bheith mar thoradh ar gan na caighdeáin íosta a chomhlíonadh. Féadfaidh údaráis áitiúla Fógraí Feabhsúcháin agus Fógraí Toirmisc a eisiúint ar thiarnaí talún a sháraíonn na rialacháin maidir le caighdeáin íosta.

Leagtar amach i bhFógra Feabhsúcháin an obair nach mór don tiarna talún a chur i gcrích chun sárú ar na rialacháin a réiteach.

D'fhéadfadh baint a bheith ag an mBord um Thionóntachtaí Cónaithe Príobháideacha (PRTB) freisin leis an scéal.  Sa chás nach bhfuil tiarna talún ag freagairt d'iarratas maidir le fearas téimh a dheisiú, mar shampla nó sa chás go bhfuil tionónta ag úsáid na réadmhaoine ar bhealach a mbeadh meath ar riocht na réadmhaoine agus sárú caighdeáin mar thoradh air.

Údaráis áitiúla agus comhlachtaí tithíochta

Ní mór d'údaráis áitiúla agus do chomhlachtaí tithíochta áirithe cloí le rialacháin éagsúla maidir le níochán, ullmhú bia agus saoráidí stórála agus ní mór dóibh iad seo a leanas a chur ar fáil:

  • saoráidí chun trealamh cócarála a shuiteáil,
  • Doirteal le soláthar píobaithe uisce fuar atá inólta agus atá ag teacht díreach ón bpíopa seirbhíse a chuireann uisce ar fáil ón bpríomhphíopa uisce poiblí nó ó fhoinse eile chuig an bhfoirgneamh ina bhfuil an teach chomh maith le saoráid do sholáthar píobaithe uisce te agus limistéar draenála leordhóthanach,
  • saoráidí feiliúnacha chun múch a scaoileadh amach ar bhealach atá éifeachtach agus atá sábháilte trí chochall ar an gcócaireán nó trí eastarraingteoir, agus
  • líon leordhóthanach agus oiriúnach cófraí cistine chun bia a stóráil.

Sa chás gur tionónta údaráis áitiúil nó cumainn tithíochta tú agus go measann tú nach gcomhlíonann do réadmhaoin ar cíos na caighdeáin, féadfaidh tú gearán a dhéanamh le d'údarás áitiúil.

Ba chóir gearáin nó ceisteanna maidir le caighdeáin íosta i gcóiríocht ar cíos a sheoladh chuig an Rannán Tithíochta i d'Údarás Áitiúil (i mBéarla amháin).

Cé leis a ndéanfaidh mé teagmháil?

Más ceist ghinearálta atá agatdéan teagmháil le local authority.

Is féidir ceisteanna maidir le reachtaíocht agus beartas caighdeáin a sheoladh chuig rental.sector@housing.gov.ie