Leagan furasta le priontáilLeagan furasta le priontáil

Scéim Cóiríochta ar Cíos (SCC) – Ceisteanna & Freagairtí do thionóntaí agus do thiarnaí talún

Rinneadh léirmheas ar an alt seo an uair deireanach: 3 years 4 months ó shin
Tá léirmheas le déanamh air an chéad uair eile i: 0 sec
RAS logo

Faisnéis do thionóntaí

1. Cé a bhíonn incháilithe le haghaidh SCC?

Má bhíonn tú ag fáil Forlíonadh Cíosa ar feadh tréimhse fada agus go mbíonn tithíocht fhadtéarmach de dhíth ort, b’fhéidir go mbeidh tú incháilithe le haghaidh SCC. Ritheann údaráis áitiúla an scéim. Déanann an t-údarás áitiúil an cinneadh deiridh maidir le cé a bhíonn incháilithe faoin scéim. I gcoitinne, déantar daoine a fhaigheann Forlíonadh Cíosa ar feadh tréimhse is faide ná 18 mí a bhreithniú le haghaidh SCC.

2. Conas a oibreoidh SCC?

Faoi SCC, tarraingíonn údaráis áitiúla conarthaí le tiarnaí talún chun tithíocht a sholáthar ar feadh téarma comhaontaithe do dhaoine a bhfuil riachtanas tithíochta fadtéarmach acu. Íocann an t-údarás áitiúil an cíos leis an tiarna talún go díreach thar ceann an tionónta. Féadfaidh tú rannchuidiú le do chíos fós ach íocann tú an ranníocaíocht seo le d’údarás áitiúil, ní le do thiarna talún.

3. Conas a rachaidh SCC chun tairbhe duit?

Tabharfaidh SCC seasmhacht fhadtéarmach duit ó thaobh tithíochta. Déanfar feabhsuithe ar cháilíocht agus ar chaighdeáin na cóiríochta príobháidí ar cíos freisin de bharr SCC. Má fhaigheann tú post, féadfaidh tú fanacht sa scéim ach beidh ort níos mó a thabhairt don chíos.

4. Cé a bhíonn freagrach as saincheisteanna cothabhála agus deisiúcháin faoi chonradh SCC?

Faoi chonradh SCC, coinníonn an tiarna talún freagracht as gach saincheist a bhaineann le cothabháil agus deisiúcháin.

5. An dtéann SCC i bhfeidhm ar mo chearta faoi na hAchtanna um Thionóntachtaí Cónaithe 2004-2015?

Cosnaítear cearta tionóntaí san earnáil phríobháideach ar cíos tar éis tréimhse sé mhí leis na hAchtanna um Thionóntachtaí Cónaithe 2004-2015. Ní rachaidh an scéim SCC i bhfeidhm ar do chearta faoin dlí seo. Bíonn, nó beidh an comhaontú tionóntachta idir thú fhéin agus do thiarna talún. Ní hé an t-údarás áitiúil do thiarna talún. Is é do thiarna talún an duine lena ndearna tú an comhaontú cíosa agus lena n-íocann an t-údarás áitiúil an cíos. Faoin SCC, caithfidh do thiarna talún do thionóntacht a chlárú leis an Bord um Thionóntachtaí Cónaithe.

RAS logo

Faisnéis do Thiarnaí Talún

1. Céard iad príomhghnéithe na SCC?

Déanfaidh an t-údarás áitiúil socruithe conarthaí le soláthraithe cóiríochta chun infhaighteacht chóiríochta príobháidí ar cíos a dhaingniú idir an meántéarma agus go fadtéarmach. Cé go bhféadfar cineálacha difriúla conarthaí a dhéanamh, beidh na gnéithe seo a leanas i gceist leo:

  • Íocfaidh an t-údarás áitiúil an cíos iomlán leis an tiarna talún thar ceann an tionónta
  • Beidh an caidreamh idir an tiarna talún agus an tionónta faoi rialú na nAchtanna um Thionóntachtaí Cónaithe 2004-2015
  • Caithfidh cúrsaí cánach an tiarna talún a bheith comhlíonta (caithfear an deimhniú imréiteach cánach a athnuachan go bliantúil agus táirgfear conarthaí san ainm a bheidh le feiceáil ar an deimhniú)
  • Caithfidh an mhaoin íoschaighdeáin a chomhlíonadh maidir le cóiríocht phríobháideach ar cíos, faoi mar a chinneann an t‑údarás áitiúil
  • Caithfidh an tiarna talún an tionóntacht a chlárú leis an mBord um Thionóntachtaí Cónaithe.

2. Conas a oibríonn SCC?

Bíonn caidreamh i gceist leis an SCC ina mbíonn triúr páirteach:

  • An t-údarás áitiúil agus an tiarna talún
  • An tiarna talún  agus an tionónta
  • An tionónta agus an t-údarás áitiúil

Féachfaidh an t-údarás áitiúil le socrú conartha a dhéanamh leis an soláthraí cóiríochta chun tithíocht a chur ar fáil don SCC ar feadh téarma comhaontaithe. Déanfar idirbheartaíocht maidir le téarmaí an chonartha seo idir an dá pháirtí. Féadfaidh maoin atá ann cheana féin nó foirgneamh nua a bheith i gceist leis an gcóiríocht. Rachadh an t-údarás áitiúil in urrús ar an gcíos thar ceann an tionónta agus glacann de chúram air féin an íocaíocht iomlán a dhéanamh leis an tiarna talún go díreach.

Ainmneoidh an t-údarás áitiúil faighteoir SCC ansin don chóiríocht, agus síneoidh sé nó sí comhaontú tionóntachta leis an tiarna talún. D’fhéadfadh an duine a ainmneofar a bheidh ina t(h)ionónta sa mhaoin cheana féin a fhaigheann forlíonadh cíosa faoi láthair agus atá incháilithe le haghaidh SCC. Beidh an t-údarás áitiúil ina pháirtí sa chomhaontú seo mar ráthóir an chíosa.

Comhaontaíonn faighteoir an SCC agus an t-údarás áitiúil go ndéanfaidh an t-údarás áitiúil íocaíochtaí leis an tiarna talún thar ceann an fhaighteora.

3. Caidreamh an tiarna talún & an tionónta agus freagrachtaí an tiarna talún

Fanann an príomhchaidreamh idir an “tiarna talún agus an tionónta” idir úinéir na maoine agus an tionónta SCC. Gníomhaíonn an t-údarás áitiúil mar ghníomhaire thar ceann an tionónta.

Bíonn an tiarna talún freagrach as:

  • Árachas: maoin, inneachar an tiarna talún agus árachas poiblí
  • Gnáthcothabháil/ dheisiú agus athsholáthar trealaimh; agus
  • Ag déileáil le sáruithe oibleagáidí an tionónta don tiarna i gcás go dtarlóidh a leithéid

4. Céard iad tairbhí SCC do thiarnaí talún?

  • Gheobhaidh an tiarna talún íocaíochtaí prasa ón údarás áitiúil go díreach a fhad’s a mhairfidh an conradh SCC; ní bheidh aon ghá le cíos a bhailiú ó thionóntaí SCC rud as a dtiocfaidh coigilteas riaracháin do thiarnaí talún.
  • Féadfaidh tiarnaí talún a ligeann cóiríocht amach do thionóntaí a fhaigheann tacaí tithíochta sóisialta, amhail SCC agus Forlíonadh Cíosa, leas a bhaint as faoiseamh cánach méadaithe faoi scéim nua ó 1 Eanáir 2016. Ligfidh an scéim nua d’úinéirí maoine faoiseamh 100 faoin gcéad a éileamh ar a gcuid úis mhorgáiste, mar speanas i gcoinne ioncaim chánach. Chun bheith cáilithe lena aghaidh, caithfidh an tiarna talún gealladh an chóiríocht a chur ar fáil do thionóntaí cáilitheacha ar feadh trí bliana ar a laghad, agus caithfear an gealltanas a bheith cláraithe leis an Bord um Thionóntachtaí Cónaithe.  Tá tuilleadh faisnéise ar fáil ó na Coimisinéirí Faisnéise freisin ar www.revenue.ie

Cá háit le hiarratas a dhéanamh / Tuilleadh faisnéise

  • Déan iarratas le hAonad SCC/Tithíochta an údaráis áitiúil a bhfuil freagracht air as an gceantar ina bhfuil an chóiríocht lonnaithe.

Catagóra 

An raibh an leathanach cabhrach?

Go raibh maith agat as cuidiú linn housing.gov.ie a fheabhsú.

Cosaint Sonraí

Caithfidh custaiméirí de chuid na Roinne Tithíochta, Pleanála agus Rialtais Áitiúil roinnt sonraí pearsanta a chur ar fáil ionas gur féidir leis an Roinn a cuid feidhmeanna reachtúla agus riaracháin a chur i gcrích. Is faoi rún a chaithfidh an Roinn le gach eolas agus sonraí pearsanta a chuirfidh tú ar fáil, i gcomhréir leis an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí agus an Reachtaíocht um Chosaint Sonraí. I gcásanna áirithe, nuair a dhéantar foráil ina leith sin faoin dlí, d'fhéadfaí sonraí pearsanta a roinnt le Ranna Rialtais eile, le húdaráis áitiúla, le gníomhaireachtaí atá faoi choimirce na Roinne, nó le comhlachtaí poiblí eile. 

Is féidir teacht ar Bheartas na Roinne maidir le Cosaint Sonraí agus ar na Ráitis Príobháideachais, ina leagtar amach mar a bhainfimid úsáid as do chun sonraí pearsanta chomh maith le heolas a chur ar fáil ar do chearta mar ábhar sonraí, ar láithreán gréasáin na Roinne.  Is féidir cóip chrua a fháil díobh freisin ach iad a iarraidh, ón Oifigeach Cosanta Sonraí, An Roinn Tithíochta, Pleanála agus Rialtais Áitiúil, Bóthar an Bhaile Nua, Loch Garman, ríomhphost data.protection@housing.gov.ie.