Leagan furasta le priontáilLeagan furasta le priontáil

Fógraíonn Kelly an Próiseas Comhairliúcháin Phoiblí um Bearta Muirí

Foilsithe an Luain, 30 Samh 2015

Chuir an tUasal Alan Kelly T.D., Aire na Roinne Comhshaoil, Pobail agus Rialtais Áitiúil, fáilte inniu (an 27 Samhain, 2015) roimh fhoilsiú an doiciméid chomhairliúcháin phoiblí dar teideal ‘Doiciméad Comhairliúcháin Phoiblí um Chlár Beart na hÉireann faoin gCreat-treoir Straitéise Mara’. Cuirtear i láthair sa doiciméad seo na gnéithe atá a mbreithniú ag Éirinn dá cuimsiú i gClár Náisiúnta Beart críochnaithe faoin gCreat-treoir Straitéise Mara (MSFD), arb é an aidhm leis dea-stádas comhshaoil (GES) a bhaint amach in uiscí muirí na hÉireann.

Is é is aidhm fhoriomlán leis an gCreat-treoir Straitéise Mara GES maidir le timpeallacht mhuirí an Aontais Eorpaigh a bhaint amach nó a chothabháil faoi 2020. Is ionann é agus an crann taca comhshaoil faoi Bheartas Muirí Lannpháirtithe an Aontais Eorpaigh agus cuireann sé an tagarmharc ar fáil lenar féidir úsáid inbhuanaithe na bhfarraigí a thomhas. Teastaíonn cur chuige ildisciplíneach dá cur i bhfeidhm.

Is é an spriocdháta chun togra an Chláir Beart chríochnaithe a chur isteach chuig an gCoimisiún Eorpach ná 31 Márta 2016.

Dúirt an tAire gurb é an cuspóir le próiseas an chomhairliúcháin phoiblí rannpháirtíocht an phobail le haidhmeanna an MSFD agus lena cur i bhfeidhm leanúnach in Éirinn a chothú, agus an feasacht orthu a mhéadú.

“Soláthraíonn sé deis do bhaill an phobail le haighneachtaí agus tráchtanna a dhéanamh a chuirfidh boinn eolais faoi leagan deiridh an Chláir Náisiúnta Beart chomh maith le tionchar a imirt ar timthriallta amach anseo de thionscadal MSFD’, a deir an tAire.

Cuireadh próiseas comhairliúcháin phoiblí i gcrích cheana maidir leis na céimeanna um ‘Measúnu Tosaigh’ agus an ‘Clár Monatóireachta’ den Treoir agus cuirtear fáilte anois roimh ionchur ó pháirtithe leasmhara i dtaca leis na gníomhartha a theastaíonn chun comhlíonadh fhorálacha na Treorach a bhaint amach.

Cuirtear fáilte roimh aighneachta agus roimh thráchtanna maidir le dréacht-Chlár na mBeart, De hAoine, an 29 Eanáir 2016, nó roimhe sin. Bunaíodh seoladh ríomhphoist tiomanta, msfd@environ.ie  chun aiseolas ó pháirtithe leasmhara lena n-áirítear eNGOanna, an tionscal, an pobal i gcoitinne agus páirtithe ar bith eile ar suim leo an scéal a éascú.

‘Léiríonn an clár atá beartaithe, ar fud na n-aonán stát ábhartha, tiomantas uaillmhianach acmhainní i bhfianaise na gcúinsí eacnamaíocha atá i réim agus tá sé ina bhun le tiomantas na hÉireann don timpeallacht mhuirí’ a deir an tAire fosta. 

‘Ceanglaíonn an MSFD ar Bhallstáit an clár beart atá beartaithe acu chun cuidiú leo GES a bhaint amach a fhoilsiú. Is é is cuspóir an chomhairliúcháin phoiblí seo ní hamháin oibleagáid rannpháirtíochta a chomhlíonadh ach an próiseas a shaibhriú agus sochair eacnamaíocha agus comhshaoil na hacmhainne mara a chosaint don ghlúin reatha agus do na glúnta atá le teacht. Spreagfainn duine ar bith a bhfuil suim acu i sláine na hacmhainne mara páirt a bheith acu sa phróiseas a tosaíodh inniu’, a deir an tAire ar deireadh.

Tuileadh eolais maidir leis an gCreat-treoir Straitéise Mara 

 

Deireadh

 

Nótaí don Eagarthóir

Glacadh leis an MSFD i 2008  (Treoir 2008/56/EC) agus cruthaíonn sé creat oibre do Bhallstáit ar mhaithe le straitéisí mara a fhorbairt, agus le cuspóir chun Stádas Timpeallachta Maith a bhaint amach nó a chothabháil i dtimpeallacht mara an Aontais Eorpaigh roimh 2020 ar a dhéanaí.

Is é an sainmhíniú ar Stádas Timpeallachta Maith (Good environmental status, GES) ná‘the environmental status of marine waters where these provide ecologically diverse and dynamic oceans and seas which are clean, healthy and productive within their intrinsic condition, and the use of the marine environment is at a level that is sustainable, thus safeguarding the potential for users and activities by current and future generations’.

Faoin Treoir, ní foláir léirmheas a dhéanamh ar ár n-uiscí mara i gcomhthéacs caighdeáin aontaithe i réimsí comhshaoil tábhachtacha (m.sh. bithéagsúlacht, stoic éisc, agus éilleáin). I ndiaidh an léirmheasa sin, beidh gá le spriocanna agus táscairí comhshaoil iomchuí a bhunú agus bearta a bheith ann chun GES a bhaint amach nó a chothabháil.

Freagracht don Treoir

Tá an Treoir cosúil leis an Chreat-treoir Uisce ach ag baint leis an timpeallacht mara. Is é an tAire Comhshaoil, Pobail agus Rialtais Áitiúil atá freagrach go príomha don Treoir ach tá dlúthbhaint ag ceithre Roinn eile leis an bpróiseas de bharr chomh leathan is atá saincheisteanna mara. Is iad na Ranna atá i gceist ná an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, an Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt, an Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta agus an Roinn Cumarsáide, Fuinnimh agus Acmhainní Nádúrtha. Chomh maith le sin, tá páirt suntasach ag Foras na Mara agus ag an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil i gcur i gcrích cuspóirí na Roinne.

Tionchar na Treorach

Is í cosaint agus caomhnú ár dtimpeallacht mara príomhchuspóir na Treorach, ach tabharfaidh cur i bhfeidhm ceart buntaca don bhforbairt inbhuanaithe ar na hearnálacha atá aitheanta mar chuid d’fhorbairt ar gheilleagar na farraige móire in Éirinn.

  • Loingseoireacht
  • Iompar Muirí
  • Turasóireacht uiscebhunaithe
  • Iascaigh Mara
  • Dobharshaothrú
  • Ola / Gás
  • Fuinneamh inathnuaite  (gaoth agus tonnta san áireamh)

 

Is iad príomhchuspóirí na Treorach ná:

  • An timpeallacht mara a chosaint agus a chaomhnú
  • Meathlúcháin na timpeallachta a sheachaint
  • Éiceachórais muirí a hathbhúnú más féidir

Achar Measúnaithe na hÉireann

Téann an MSFD i bhfeidhm ar an achar sin d’uiscí mara a thagann faoi dhlínse Bhallstát de réir Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige (UNCLOS). Áirítear grinneall na farraige agus an fho-ithir faoin gcolún uisce in uiscí mara, de réir an MSFD.

Tá thart ar 490,000 ciliméadar cearnógach in achar measúnaithe MSFD na hÉireann agus tá ár n-achar muirí iomlán suas le deich n-uair níos mó ná an t-achar mórchríche.

Map of the marine waters over which Ireland holds MSFD responsibilities
Map of the marine waters over which Ireland holds MSFD responsibilities

Na céimeanna atá romhainn sa Phróiseas:

Cuspóirí Uileghabhálacha agus Spriocdátaí don chéad tréimhse cur i bhfeidhm den Treoir

  • Measúnú tosaigh ar uiscí  muirí na hÉireann críochnaithe; spriocanna agus táscairí bunaithe - Déanta 2013
  • Clár Monatóireachta aontaithe - Déanta 2014
  • Clár um Bearta a bhunú chun GES a bhaint amach - 2015
  • Clár um Bearta a chur i bhfeidhm - 2016
  • GES a bhaint amach - 2020

 

Catagóra 
Fo-Ábhar