Printer-friendly versionPrinter-friendly version

Fógraíonn an tAire Murphy tacaí méadaithe do sheirbhísí uisce tuaithe

Published on Friday, 15 Dec 2017
Minister Eoghan Murphy

-Beidh méadú de níos mó ná 60% ann san fhóirdheontas uasta in aghaidh an tí i ngrúpscéimeanna uisce

-Tosófar athbhreithniú go luath sa bhliain 2018 ar mhór-riachtanais infheistíochta na seirbhísí uisce tuaithe

D’fhógair Eoghan Murphy TD, an tAire Tithíochta, Pleanála agus Rialtais Áitiúil, inniu an 15 Nollaig 2017 go dtionscnófaí bearta éagsúla a bhfuil mar aidhm leo seirbhísí uisce tuaithe a fheabhsú.  Tiocfaidh na hathruithe in éifeacht an 1 Eanáir 2018.  Dúirt an tAire gurb é an toradh a bheidh ar an bpacáiste beart ná go méadófar cothroime do gach úsáideoir uisce tuaithe agus go gcinnteofar go mbainfidh baill bhaile de ghrúpscéimeanna uisce leas as sochair atá i gcómhaith leis na sochair sin atá á gcur ar fáil ag an soláthar poiblí trí Uisce Éireann.  De bhreis ar na fóirdheontais mhéadaithe sin, d’fhógair an tAire go ndéanfaí athbhreithniú ar mhór-riachtanais infheistíochta na seirbhísí uisce tuaithe, rud a thosófar go luath sa bhliain 2018.

D’fhógair sé na bearta tar éis do Chónaidhm Náisiúnta na nGrúpscéimeanna Uisce a rá le déanaí ag comhdháil toscairí speisialta go bhfuil sí i bhfabhar na leibhéal fóirdheontais athbhreithnithe.  Is é an aidhm atá le fóirdheontais ná seasamh a dhéanamh ar an gcostas oibriúcháin a bhaineann le seirbhísí uisce baile a chur ar fáil do theaghlaigh a bhfaigheann a soláthar ó ghrúpscéimeanna uisce.

Is iad seo na hathruithe sin:

  • I gcás an fhóirdheontais bhliantúil le haghaidh chostais oibriúcháin agus chothabhála na ngrúpscéimeanna uisce a chuireann soláthar uisce ar fáil chun críocha baile (ar a dtugtar ‘Fóirdheontas A’):
    • Méadófar an fóirdheontas uasta in aghaidh an tí i ngrúpscéimeanna uisce príobháideacha ó €140 in aghaidh an tí go €231 in aghaidh an tí.  Is é is grúpscéimeanna uisce príobháideacha ann ná scéimeanna a sholáthraíonn uisce óna n-ionad cóireála uisce féin.  Cuirtear fóirdheontas uasta méadaithe is fiú €281 in aghaidh an tí ar fáil do scéimeanna beaga a bhfuil níos lú ná 100 teach páirteach iontu agus atá toilteanach dul ar aghaidh chuig cuíchóiriú nó cónascadh le scéimeanna eile ar mhaithe le soláthar níos inbhuanaithe uisce a chur ar fáil dá gcuid ball san fhadtéarma.
    • Méadófar an fóirdheontas uasta in aghaidh an tí i ngrúpscéimeanna uisce poiblí ó €70 in aghaidh an tí go €115 in aghaidh an tí.  Is scéimeanna iad sin a sholáthraíonn uisce dá gcuid ball a gcuireann Uisce Éireann é ar fáil.
    • Méadófar an céatadán de chostais ar féidir le grúpscéimeanna uisce iad a ghnóthú.  Faoi láthair, is gnách gur féidir suas go dtí 60% de chostais a sheasamh leis na híocaíochtaí fóirdheontais.  Méadófar é sin go 85%.  Ina theannta sin, beidh athruithe agus simplithe ann ar an dóigh a measúnaítear na costais sin.
  • I gcás an fhóirdheontais bhreise a íoctar le haghaidh chostais na ngrúpscéimeanna uisce a bhfuil Conarthaí Oibriúcháin agus Cothabhála fadtéarmacha acu (e.g. mar chuid de thionscadal ‘Dear, Tóg, Oibrigh’) le haghaidh uisce a sholáthar (ar a dtugtar ‘Fóirdheontas B’):
  • Tá méadú ann ó 60% go 85% de na costais thoirtmhéadracha inghnóthaithe a thabhaíonn grúpscéimeanna uisce a oibríonn faoi na conarthaí sin.  Leis sin, beifear in ann céatadán níos mó de chostais a chur ar áireamh san íocaíocht fóirdheontais.

Dúirt an tAire freisin go bhfuil tograí á dtabhairt chun críche aige faoi láthair le haghaidh leibhéal na tacaíochta deontais a thugtar do dhaoine a úsáideann toibreacha príobháideacha a mhéadú. Fógrófar sonraí ina leith sna seachtainí atá le teacht.

Ag fógairt na mbeart dó, dúirt an tAire Murphy: “Tá seirbhísí uisce atá seasmhach agus ar ardchaighdeán i gceantair thuaithe na hÉireann ina gcuid ríthábhachtach de phobail, gnóthais agus tionscail atá dian ar uisce, amhail an earnáil agraibhia, a chothú. Sa tuarascáil uaidh a foilsíodh i mí Aibreáin anuraidh, ba go cruinn a d’aithin an Comhchoiste Oireachtais um Maoiniú ar Sheirbhísí Uisce Tí sa Todhchaí cé chomh tábhachtach is atá sé caitheamh go cothrom le daoine a bhfuil soláthairtí uisce poiblí acu agus daoine a bhfuil soláthairtí uisce príobháideacha acu agus tacaíocht airgeadais choibhéiseach a chur ar fáil dóibh. Trí na bearta sin a fhógairt, táim ag cur príomhghnéithe de na moltaí ón gComhchoiste Oireachtais chun feidhme.”

Ag labhairt dó faoin tacaíocht a thug Cónaidhm Náisiúnta na nGrúpscéimeanna Uisce do na leibhéil fóirdheontais athbhreithnithe, dúirt an tAire: “Fáiltím roimh thacaíocht na Cónaidhme tráthnóna. Is é an Chónaidhm an comhlacht ionadaíochta don earnáil grúpscéimeanna uisce. Is ríthábhachtach atá tacaíocht a cuid ball do na méaduithe fóirdheontais sin chun a chinntiú go leantar le caitheamh le teaghlaigh a bhfuil soláthairtí uisce príobháideacha acu ar an mbealach céanna a chaitear le teaghlaigh a bhfuil soláthairtí uisce poiblí acu ó thaobh maoiniú Státchiste do chostas seirbhísí uisce tí de. Ba mhaith liom buíochas a ghabháil leis an gCónaidhm as an gcur chuige cuiditheach a ghlac sé agus é i mbun plé leis an Roinn seo ar leibhéil fóirdheontais sa todhchaí.”

Dúirt an tAire Murphy freisin: “Leis na leasuithe ar fhóirdheontais do ghrúpscéimeanna uisce, cabhrófar le cáilíocht uisce agus bainistíocht scéime a fheabhsú. Ina theannta sin, cabhrófar le grúpscéimeanna uisce beaga fanacht i mbun feidhme. Teastaíonn feabhsuithe bonneagair freisin, áfach. Is é sin an fáth a maoiníonn an Rialtas feabhsuithe den sórt sin tríd an gClár Uisce Tuaithe Ilbhliantúil. Leithdháil an Rialtas €20 milliún ar an gclár don bhliain seo chugainn. Is ionann sin agus méadú 12.4% ar an leithdháileadh a cuireadh ar fáil sa bhliain 2017. Mar a léiríodh i dtuarascáil a d’fhoilsigh an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil le déanaí, tá cáilíocht na soláthairtí uisce tuaithe níos ísle ná cáilíocht na soláthairtí uisce poiblí go fóill. Is é sin an fáth a bhfuilimid tiomanta do chistiú caipitil a chur ar fáil do ghrúpscéimeanna uisce ar bhonn leantach.”

Mar fhocal scoir, dúirt an tAire: “Tá dúshláin mhóra ann fós maidir le seirbhísí uisce tuaithe, lena n-áirítear i dtaca le cáilíocht uisce (i soláthairtí príobháideacha beaga, i dtoibreacha príobháideacha agus i ngrúpscéimeanna uisce), le bainistíocht na ngrúpscéimeanna uisce sa todhchaí agus le bainistíocht inbhuanaithe umar seipteach. Chuige sin, cuirfidh an Roinn seo tús go luath an bhliain seo chugainn le hathbhreithniú dírithe gairid ar na mór-riachtanais infheistíochta a bhaineann le seirbhísí uisce tuaithe, lena n-áirítear an cur chuige foriomlán a ghlactar i leith grúpscéimeanna uisce a mhaoiniú. Is é a bheidh i gceist le haon bhearta nua go dtabharfar tacaíocht leo do na cláir bheart sa Phlean Bainistíochta Abhantraí 2018-2021 agus é tugtha chun críche, rud a bhfuil sé beartaithe agam é a fhoilsiú go luath an bhliain seo chugainn.”

CRÍOCH

Nótaí d’Eagarthóirí

Fóirdheontais do ghrúpscéimeanna uisce

Is é an aidhm atá le fóirdheontais ná seasamh a dhéanamh ar an gcostas oibriúcháin a bhaineann le seirbhísí uisce baile a chur ar fáil do theaghlaigh a bhfaigheann a soláthar ó ghrúpscéimeanna uisce. Dar le Daonáireamh 2016, freastalaítear ar thart ar 9% den daonra le grúpscéimeanna uisce.

  1. I gcás Fhóirdheontas A (costais inghnóthaithe a bhaineann le soláthairtí uisce do thithe baile i ngrúpscéimeanna uisce):
  1. méadú i dtairseach na gcostas inghnóthaithe ó 60% go 85% de na costais (beidh athruithe agus simplithe ann freisin ar an dóigh a measúnaítear costais inghnóthaithe)
  2. méadú san uasteorainn fóirdheontais in aghaidh an tí i ngrúpscéimeanna uisce príobháideacha ó €140 in aghaidh an tí go €231 in aghaidh an tí
  3. méadú san uasteorainn fóirdheontais in aghaidh an tí i ngrúpscéimeanna uisce poiblí ó €70 in aghaidh an tí go €115 in aghaidh an tí
  4. Dreasacht nua do ghrúpscéimeanna uisce príobháideacha beaga (a bhfuil níos lú ná 100 teach páirteach iontu) chun cuíchóiriú/cónascadh le scéimeanna eile trí uasteorainn fóirdheontais €50 sa bhreis a chur ar fáil in aghaidh an naisc bhaile. Mar thoradh air sin, mhéadófaí go €281 in aghaidh an tí an uasteorainn fóirdheontais iomlán in aghaidh an tí i ngrúpscéimeanna uisce príobháideacha beaga. Bheadh tréimhse feidhme trí bliana ar a mhéad ag an dreasacht.

2. I gcás Fhóirdheontas B (costais a bhaineann le hOibriú agus Cothabháil, e.g. mar chuid de chonradh ‘Dear, Tóg, Oibrigh’), méadú ó 60% go 85% de na costais thoirtmhéadracha inghnóthaithe a thabhaíonn grúpscéimeanna uisce ‘Dear, Tóg, Oibrigh’

Category 
Topic